Dat een natuurbegraafplaats of -plek bezoeken een mooie en verstilde natuurwandeling oplevert staat buiten kijf. Vermits veel plekken nog jong zijn is het nog even afwachten hoe de natuur zich er verder weelderig zal gaan ontwikkelen en op welke manier(en) het beheer in de toekomst verder vorm zal krijgen.
Niet voor elke plek kon ik cijfers terugvinden over de geraamde capaciteit. Schoonselhof heeft ongetwijfeld – samen met Zoersel – de grootste capaciteit, andere begraafplaatsen zijn vaak veel kleiner qua capaciteit. Wanneer we natuurbegraven ook echt willen toepassen zonder de natuur te belasten, moeten we in feite het aantal begravingen ook zeer sterk gaan beperken. Maar... de toenemende populariteit maakt ons duidelijk: we willen vandaag steeds meer echt in de natuur bijgezet worden.
De natuur staat naast het ecologische en duurzame gedachtengoed vandaag (op één enkele uitzondering) ook symbool voor de grote principes van neutraliteit en gelijkheid voor iedereen die we in de dood allemaal zo belangrijk vinden. Zodus... geen levensbeschouwelijke tekens, geen graftekens, geen aanvoer van materialen én bovendien geen ontruimingen of ontknekelingen. Het is natuurlijk wel een mooi idee dat uit onze crematieas een boom zal groeien. Al is dat idee jammer genoeg ook deels een illusie. Archeologie leert ons immers dat de assen zich ook na ettelijke eeuwen in het bos niet verspreiden, net datgene wat we nodig hebben om de zware metalen en fosfaten in asresten voldoende te verspreiden.
Dat verklaart dan ook meteen waarom de meeste natuurbegraafplaatsen en -plekken een uiterst beperkte capaciteit hebben. Zo lang die begraving sporadisch is, ruim uit elkaar ligt en goed gespreid is over de tijd is er weinig impact. Er is dus wel een enorm nadeel aan verbonden, want eens de natuurbegraafplaats vol is, moet je wel steeds nieuwe ruimte aansnijden. Onderzoek naar de milieueffecten zal ongetwijfeld nog moeten gebeuren in de toekomst, want momenteel staat dat nog in zijn kinderschoenen.
Toch nog even een momentje filosoferen na al dat wandelen. Want is dit principe in de grond (pun intended) wel duurzaam? Is er in Vlaanderen wel ruimte genoeg om ons in grote getalen te laten genieten van de droom vaneeuwig rusten in de wijde natuur? Zeker nu de populariteit van deze begraafvorm toeneemt? De ‘gewone’ begraafplaats, waar we een grote capaciteit (helaas geflankeerd door tijdelijkheid), maar waar we vooral ook beheersmatige controle hebben over wat we in de grond steken - en er ook weer uithalen, zullen we vooreerst nog niet kunnen loslaten.