Wolf
Auteur: Lara Taveirne
Uitgeverij: Prometheus
Recensie
Lara Taveirne levert met Wolf haar vierde boek af, en zonder twijfel het meest persoonlijke. Taveirne, geboren in 1983, schrijft over haar jongste broer, Wolf, die op zijn achttiende verdwijnt en na maanden wordt teruggevonden in de Laplandse bossen. Het is haar manier om het gemis van haar broer te verwerken, maar ook een verhaal dat het universele thema van rouw, verlies en herinnering vastlegt.
Het verhaal draait om Wolf, een jonge man die naar het noorderlicht reist om zijn leven te beëindigen. Voor zijn reis laat hij een dagboek achter, ingepakt in plastic, dat zorgvuldig vastgebonden is op zijn lichaam. Lara neemt ons mee op een reflectieve reis, tien jaar na de verdwijning van haar broer. Het boek behandelt het verlies van Wolf, de rouw die volgt, en de manier waarop zijn afwezigheid door de tijd heen een blijvende invloed heeft op zijn familie, en in het bijzonder op Lara zelf. Ze reflecteert niet alleen op de concrete gebeurtenissen rondom zijn verdwijning en de zoektocht die daarop volgde, maar ook op de dynamiek van haar jeugd in een gezin van vijf kinderen, waar liefde en chaos hand in hand gingen. Wat Wolf zo bijzonder maakt, is de fragiliteit waarmee Taveirne het rouwproces neerzet. Het boek gaat verder dan alleen het verdriet van een zus die haar broer verliest. Het laat de breedte van het gemis zien: de pijn van ouders, de herinneringen aan een kindertijd die nooit meer hetzelfde zal zijn, de zoektocht naar antwoorden op de vraag waarom Wolf besloot zijn leven te beëindigen. Het is ook een zoektocht naar zichzelf en naar het besef dat er geen afsluiting is in de rouw.
De vormgeving van het boek verdient bijzondere aandacht. Het boek heeft de uitstraling van een Moleskine-notitieboek, met afgeronde hoeken, een leeslint en een donkerblauwe kaft die doet denken aan een sterrenhemel. De letters van de naam “Wolf” zijn subtiel verweven met windstreken, wat een verwijzing is naar het sterrenbeeld Cassiopeia. Deze vormgeving sluit naadloos aan bij het verhaal van een jongen die altijd al schrijver wilde worden, maar zijn eigen verhaal in de vorm van zijn dagboek achterliet. Wat betreft taalgebruik speelt Taveirne een hoofdrol. Haar schrijfstijl is sober, zorgvuldig en toch doordrenkt van emotie. Ze weet met korte zinnen en welgekozen woorden zowel de grote als kleine momenten van het leven vast te leggen. Ze weegt haar woorden met zorg en maakt haar observaties doordacht waardoor de breekbare herinneringen op een indrukwekkend beheerste manier overgebracht worden.
De subtiele humor die in het boek doorklinkt maakt de zware thema’s verteerbaar. Haar beschrijving van de ouders, die als sociaal geëngageerde figuren een niet-conventioneel gezin opvoeden, geven het verhaal een luchtigheid die de ernst van de rouw enigszins verzacht. Een belangrijk aspect van Wolf is de kracht van verhalen. Het gezin Taveirne is vol van verhalen: niet alleen in de manier waarop ze herinneringen oproepen, maar ook in de manier waarop ze zichzelf proberen te herinterpreteren en te begrijpen. In hun zoektocht naar Wolf en de betekenis van zijn verdwijning, ontdekken ze dat verhalen hen niet alleen helpen het verdriet te verwerken, maar hen ook verbinden met het verleden en met elkaar. Wolf zelf laat zijn eigen verhaal achter in de vorm van zijn dagboek, dat de lezer langzaam maar zeker een inkijk biedt in de innerlijke wereld van de jongen die het leven beëindigde. Daarnaast komen er verschillende literaire referenties voorbij: van Into the Wild tot On the Road en zelfs het dagboek van Anne Frank. Het boek verweeft deze culturele en literaire invloeden op een natuurlijke manier, wat de tekst een extra gelaagdheid geeft. Wolf, als jongere die schrijver wilde worden, blijkt dan ook op verschillende manieren geïnspireerd door andere verhalen van vlucht en zelfontdekking.
Wolf is zonder twijfel een van de meest bijzondere boeken die ik hebgelezen over rouw en verlies. Lara Taveirne slaagt erin om haar verdriet, haar kwetsbaarheid en haar zoektocht naar antwoorden op een tedere en tegelijkertijd confronterende manier te delen. De fragiliteit van het boek, zowel in vorm als inhoud, maakt het tot een meesterwerk. Dit boek is niet alleen een document van rouw, maar ook een ode aan de kracht van verhalen, aan de verbeelding en aan het vermogen om verder te gaan, zelfs als er geen antwoorden zijn. Wolf is onmiskenbaar een noodzakelijke metgezel voor iedereen die met verlies geconfronteerd wordt.